Eén van de vier principes van Passende Zorg is dat deze samen met en rondom de patiënt tot stand komt in een gezamenlijk besluitvormingsproces. Dit leidt tot meer werkplezier, betere inzet van zorgprofessionals en hogere patiënttevredenheid. Patiënten worden meer betrokken, wat kan resulteren in minder intensieve behandelkeuzes en in sommige gevallen zelfs tot het afzien van behandeling.
In de praktijk blijkt ‘samen beslissen’ echter uitdagend. Zorgprofessionals en patiënten moeten wennen aan deze manier van besluitvorming. Er bestaan misverstanden, zoals dat het strijdig is met richtlijnen of te veel tijd kost. Dit roept vragen op over hoe zorgprofessionals in het ETZ deze aanpak ervaren en toepassen. We hebben interviews afgenomen om verhalen te verzamelen over hun ervaringen met samen beslissen, te beginnen met Taco Gosens.
Interview met Taco Gosens
Taco Gosens is orthopedisch chirurg in het ETZ en hoogleraar aan de afdeling Psychologie van Tilburg University. Hij doet onderzoek naar de bijdrage van orthopedische zorg aan de kwaliteit van leven, waarbij samen beslissen vaak een rol speelt.
De tekst gaat verder onder de foto.
Taco Gosens, orthopedisch chirurg en hoogleraar kwaliteit van leven
Wat was de aanleiding voor je onderzoek naar samen beslissen?
Als orthopedisch chirurg werk ik met de gewrichten van patiënten. Ik kijk naar hun beweging, pijn en slijtage. Slijtage ziet er voor iedereen anders uit en patiënten hebben verschillende wensen en reacties na een knieprothese. Dit leidt tot vragen over verwachtingen en de noodzaak om meer te praten met patiënten. Die verschillende verwachtingen die mensen hebben – daar kun je onderzoek naar doen. Daarnaast wilde ik onderzoeken of dat voor iedereen hetzelfde is, samen beslissen.
Zie je dat patiënten meer tevreden zijn door samen beslissen?
Ja, als je samen beslissen toepast, zijn patiënten vaak meer tevreden. Maar het is ook belangrijk om de juiste keuzes te maken en niet alleen te focussen op tevredenheid. Er zitten meer aspecten aan de beste zorg, of de wenselijke zorg. Soms is het niet nuttig om een patiënt intensieve zorg te geven, omdat de kwaliteit van leven voorop staat.
Kun je een recent onderzoeksproject delen dat verband houdt met samen beslissen?
Een voorbeeld is de FRAIL-HIP-studie, die zich richtte op kwetsbare ouderen met een heupfractuur. We onderzochten de effecten van gezamenlijke besluitvorming op hun kwaliteit van leven. We bespraken de voor- en nadelen van operatieve en niet-operatieve behandelingen met patiënten en hun families. Samen met hen beslisten we welke behandeling het beste bij de patiënt zou passen.
Wat waren de belangrijkste resultaten?
We ontdekten dat er ook een kwaliteit van doodgaan is, wat vaak over het hoofd wordt gezien. Patiënten kunnen besluiten om geen operatie te ondergaan, wat soms leidt tot een waardige manier van overlijden. Dat je niet alleen tijdens je leven kwaliteit ervaart, maar ook op het einde was voor ons een belangrijke ontdekking.
Hoe zijn deze resultaten toepasbaar in de kliniek?
Onze studie heeft geleid tot nieuwe voorlichtingsmaterialen en filmpjes. We zijn gaan nadenken over de noodzaak van operaties en hoe deze de kwaliteit van leven beïnvloeden. Het is cruciaal dat we als zorgverleners goed overwegen wat we doen en waarom.
“Het is cruciaal dat we als zorgverleners goed overwegen wat we doen en waarom.”
Hoe volg je medische richtlijnen en houd je rekening met patiëntwensen?
Het volgen van richtlijnen is belangrijk, maar de patiënt is uniek en kan andere behoeften hebben. We moeten de hulpvraag goed begrijpen en verwachtingen managen om een goede samenwerking te bereiken.