Wat verwacht je als je een ziekenhuis binnenloopt? Voor veel mensen is het antwoord simpel: dat er iets gebeurt. Een scan, een behandeling, een operatie. Maar helpt dat je altijd verder?
Die vraag staat centraal in de nieuwste aflevering van de podcast Passende Zorg Binnenstebuiten van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ). Presentatoren Marcel Vrijhoeven, manager Zorgverkoop en Strategie, en Elsbeth Taminiau, strategisch adviseur Raad van Bestuur, gingen de straat op om inwoners te vragen wat zij van passende zorg weten en verwachten. Daarna spraken ze met Patrick Vriens, vaatchirurg bij het ETZ en hoogleraar kwaliteit van leven bij Tilburg University.
Goed geregeld, maar niet vanzelfsprekend
Inwoners vinden de Nederlandse zorg over het algemeen goed geregeld en waarderen de toewijding van zorgprofessionals. Tegelijkertijd neemt de beschikbaarheid van zorgpersoneel af. Veel mensen lijken zich nog niet bewust van de veranderingen die daarom nodig zijn. ‘Voelen we de urgentie al?’, vraagt Vrijhoeven zich af.
Het gesprek als startpunt
Een van die veranderingen is passende zorg: niet simpelweg minder zorg, maar de juiste zorg voor de juiste persoon. Wat dat inhoudt, wordt duidelijk in de spreekkamer. Patrick Vriens merkt dat patiënten vaak al met een beeld binnenkomen van wat ze nodig hebben: een bepaald onderzoek of een bepaalde behandeling. Heel begrijpelijk, want dat verwacht je als je naar het ziekenhuis gaat.
‘Maar wat een patiënt zelf bedenkt, is niet altijd de beste keuze’, geeft Vriens aan. Daarom zijn de gesprekken die bij passende zorg horen zo belangrijk. Artsen kijken dan niet alleen naar de klachten, maar vragen ook wat iemand wil in zijn of haar leven en wat diegene belangrijk vindt. ‘Op basis daarvan bepalen arts en patiënt samen welke stap past’ legt Vriens uit. Soms is dat precies het onderzoek of de behandeling waar de patiënt zelf aan dacht. Soms blijkt een andere weg beter te passen.
Vriens zegt het zo:
“Juist omdat dingen kunnen, betekent niet dat we dat ook altijd maar moeten doen. Ook omdat ze niet altijd kwaliteit aan het leven toevoegen.”
Zelfs bij ingrijpende of acute situaties is het goed om te bespreken wat kwaliteit van leven voor een patiënt betekent. De ene patiënt kiest dan bewust niet voor een operatie, de ander besluit dit juist wel. Beide keuzes kunnen passend zijn, maar hier moet goed over gesproken worden.
Een verandering van ons allemaal
Passende zorg vraagt niet alleen om een andere manier van werken in het ziekenhuis, maar ook om een andere manier van denken bij patiënten. Dat blijkt ook uit de straatgesprekken. Zo vertelt een patiënt: ‘de vaatchirurg gaf zojuist aan dat ik ook zelf dingen kan doen om mijn gezondheid beter te maken en dat zet mij wel aan het denken’. Ook dat is passende zorg: samen kijken naar wat je zelf kunt bijdragen aan je gezondheid.
Uit alle gesprekken blijkt vooral dit: mensen willen serieus genomen worden en de ruimte krijgen om te bespreken wat voor hen belangrijk is. En dat is precies waar passende zorg over gaat. Het is samen bepalen welke zorg echt waarde toevoegt. Dus: wat is voor jou belangrijk als het om je gezondheid gaat?
Beluister de aflevering van Passende Zorg Binnenstebuiten via Spotify